Konstytucja kontra nowe przepisy. Co z małżeństwami par jednopłciowych w Goleniowie?

Od 23 sierpnia w całej Polsce obowiązują nowe wzory dokumentów stanu cywilnego, które umożliwiają dokonywanie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci. Ministerstwo Cyfryzacji przekonuje, że nowe przepisy mają – w teorii – zakończyć problemy praktyczne związane z wpisywaniem takich zagranicznych aktów do polskiego rejestru stanu cywilnego.

Sprawa nie jest jednak pozbawiona kontrowersji – dlaczego?
Ponieważ 28 lipca br. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy rozporządzenia w zakresie pozwalającym na taką transkrypcję. Rząd nie podziela tego stanowiska i zdecydował, że rozporządzenie wejdzie w życie, a przedstawiciele rządu wskazują na obowiązek stosowania nowych wzorów przez Urzędy Stanu Cywilnego. W niedzielę minister Katarzyna Kotula zapowiedziała również monitorowanie USC i stwierdziła, że odmowa dokonania transkrypcji będzie oznaczała naruszenie prawa. Z drugiej strony pojawiają się samorządowcy, którzy zapowiadają, że nie zamierzają stosować nowych rozwiązań, powołując się przede wszystkim na Konstytucję oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Takie stanowisko publicznie przedstawił m.in. burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz, który zapowiedział odmowę transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci – „Jeżeli chodzi o małżeństwa jednopłciowe, to stoimy na stanowisku, że jest to niezgodne z konstytucją i niezgodne z obowiązującymi przepisami. Bez większych zmian nie mamy prawa jako gmina interpretować przepisów w ten sposób, żebyśmy mogli te transkrypcje przeprowadzać, tak że będziemy tutaj musieli wydawać odmowy” — powiedział PAP Filipowicz. Warto tu dodać, że Zakopane nie jest jedynym samorządem w Polsce, który będzie udzielał odmowy transkrypcji.

W efekcie powstała sytuacja, w której urzędnicy USC mogą znaleźć się pomiędzy obowiązującym rozporządzeniem a orzeczeniem TK dotyczącym jego konstytucyjności. Jak w tej sytuacji zachowa się Goleniów? Czy do Urzędu Stanu Cywilnego w Goleniowie wpłynął już wniosek o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci? Czy gmina otrzymała wytyczne od wojewody lub Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące stosowania nowych przepisów? Czy kierownik goleniowskiego USC zamierza dokonywać takich transkrypcji, a jeżeli tak – na jakiej podstawie prawnej, mając na uwadze lipcowe orzeczenie TK?

Co ważne, Goleniów ma już oficjalną procedurę transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego. Na stronie eBoi gminy znajduje się karta usługi wskazująca USC jako właściwą komórkę oraz opisująca wymagane dokumenty i procedurę. W USC otrzymaliśmy informację, i to akurat jest już pewne, że nasz Urząd będzie przyjmował wnioski od zainteresowanych małżeństw, które zawarły swój związek za granicą. Czy będzie rozpatrywał je pozytywnie tego nie wiemy. Wiemy natomiast, że po zapoznaniu się z prawnymi okolicznościami wypowiedzieć ma się na ten temat Burmistrz Krzysztof Sypień.
Do dzisiaj taki wniosek do naszego Urzędu nie wpłynął…
Darek Religa