Runął sowiecki obelisk w Maszewie — „Ruski mir nie ma prawa tutaj sięgać”

Ta informacja pojawiła się dzisiaj we wszystkich serwisach informacyjnych ogólnopolskich mediów. Ponad rok temu przy asyście IPN-u runął poradziecki pomnik runął w Nowogardzie – dzisiaj, w środę, 10 grudnia 2025 roku stało się tak w Maszewie, zdemontowano obelisk, który od 1947 roku upamiętniał „wyzwolenie” miasta przez Armię Czerwoną. Na wniosek gminy i przy współpracy Instytut Pamięci Narodowej (IPN) pomnik został zburzony — betonowy słup runął już przy pierwszym uderzeniu koparki.

🛑 Dlaczego — obiekt propagandowy w wolnej Polsce

„Nie ma miejsca dla tego typu obiektów w wolnej Polsce. Ruski mir nie ma prawa tutaj sięgać” — powiedział zastępca prezesa IPN Karol Polejowski, który przyjechał do Maszewa przy okazji demontażu. Według IPN-u oraz władz miasta, obelisk nigdy nie upamiętniał prawdziwych „wyzwolicieli” — jego celem było sankcjonowanie sowieckiej dominacji.

To kolejny krok w ramach trwającego procesu dekomunizacji przestrzeni publicznej. W ostatnich latach IPN i samorządy usunęły kilkadziesiąt obiektów propagandowych. Obelisk z Maszewa to — według podawanych informacji — kolejny taki obiekt zlikwidowany w regionie.

📜 Krótka historia obelisku

Obelisk został odsłonięty 9 maja 1947 roku — zwieńczała go czerwona gwiazda i tablica z napisem „Chwała wyzwolicielom 7 III 1945”.

Po 1989 roku symbolikę zmieniono — gwiazdę zastąpiono orłem, później umieszczono betonową kulę. Pół żartem pół serio obecny Burmistrz mówił, że „to chyba była kula u nogi poprzedniej władzy”. Obelisk przeniesiono z placu przed ratuszem na skwer przy ul. Jedności Narodowej, przy miejskim przedszkolu.

W ostatnich latach coraz częściej pojawiały się sygnały ze strony mieszkańców, by „usunąć beton”, a samorząd wraz z radą miasta — bez sprzeciwu — podjął decyzję o demontażu.

🏙 Co dalej? — nowe upamiętnienie mieszkańców

W miejscu zburzonego obelisku planowane jest nowe upamiętnienie — tym razem poświęcone mieszkańcom Maszewa i okolic, którzy po II wojnie światowej przyjechali tu w poszukiwaniu domu, chleba i nowego początku. „Wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej podpisaliśmy porozumienie w ramach którego powstanie tu pomnik, na który IPN wyasygnuje środki, który będzie upamiętniał wszystkich mieszkańców Maszewa i okolic, którzy tu po wojnie przybyli” – mówił Burmistrz Piesio. To gest wobec pokoleń, które budowały społeczność tej gminy w realiach powojennych zmian.
Darek Religa na podst. inf. PAP, Foto: IPN