Armia Napoleona Bonapartego maszerowała przez Goleniów na Moskwę

Jest takie miejsce w Goleniowie, o którym pewnie nie wszyscy wiedzą. Pewien okryty patyną czasu obelisk-kamień znajdujący się w Parku Ignacego Paderewskigo, zresztą nieopodal pomnika upamiętniającego tego wirtuoza i męża stanu, tylko po drugiej stronie byłego nasypu po linii kolejowej do Maszewa. To Kamień pamiątkowy  upamiętniający setną rocznicę opuszczenia miasta przez wojska Napoleona Bonapartego.

Na obelisku widnieje napis – „13 Oktober. 1813 – 1913”.

Niemal nieprzerwanie od 1721 do 1893 r. w Goleniowie stacjonował garnizon wojskowy. W różnych okresach stacjonowały tu jednostki dragonów, huzarów, ułanów, piechoty i artylerii.
Wojska napoleońskie zajęły Goleniów w 1806 r.. Rok później w okolicach miasta trwały walki między żołnierzamiNapoleona a pruskimi wojskami dowodzonymi przez Ferdynanda von Schilla. Po pokoju w Tylży Francuzi opuścili miasto, ale powrócili w 1812 r.. Przez Goleniów maszerowała wówczas część armii Napoleona w kierunku Moskwy. Cała Północna Grupa Wielkiej Armii liczyła 63 tys. żołnierzy.
W 1813 r. resztki pobitej w Rosji armii francuskiej wycofywały się przez Goleniów za linię Łaby. W pościgu do miasta dotarły wojska rosyjskie i pruskie.

Polacy walczyli w armii Napoleona w nadziei na wskrzeszenie niepodległego państwa polskiego. Książę Józef Poniatowski, jedyny obcokrajowiec, został mianowany marszałkiem francuskim na polu Bitwy Narodów pod Lipskiem w 1813 r.. Dzięki odwadze Polaków Napoleonowi udało się uratować większość armii, a książę Poniatowski zginął podczas forsowania rzeki Elstery.

Mieszkańcy Goleniowa ponieśli ogromne ofiary związane z licznymi kontrybucjami, kosztami utrzymania garnizonów napoleońskich, grabieżami i gwałtami. Tak wyglądał dla Goleniowa niemal cały XIX wiek.

Opiekę nad pomnikiem sprawuje Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej „Biały Grosz”. Znaleźliśmy wzmiankę na pewnym z portali, że w listopadzie 2012 roku dzięki ich staraniom teren został uprzątnięty, obelisk umyty i odsłonięte zostały kamienia z pierwotnego ogrodzenia. Postawiona została także tablica informacyjna, która przybliża jego historię.

Przypominamy o tym ciekawym historycznie dla Goleniowa miejscu jeszcze z jednego powodu. Niedługo ulica Parkowa ma być remontowana, warto pamiętać o „Kamieniu” w kontekście zagrożeń związanych z pracami remontowymi, żeby być może przypadkowo go nie zdewastować – to zresztą także głos zaniepokojonej czytelniczki, która zadzwoniła do Radia Nasz Goleniów w tej sprawie.
Darek Religa