Pierwszy taki obszar w historii gminy Maszewo. „Obniżenia Rożnowskie” pod ochroną

Kilkanaście kilometrów od Goleniowa, niemal 2500 hektarów cennych przyrodniczo terenów w gminie Maszewo zostało objętych ochroną. „Obniżenia Rożnowskie” to pierwszy w historii gminy obszar chronionego krajobrazu, a zarazem pierwsza tego typu forma ochrony utworzona na Pomorzu Zachodnim od 20 lat.

To ważny moment dla gminy Maszewo i całego powiatu goleniowskiego. Podczas poniedziałkowej sesji Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego, 14 września, radni zdecydowali o utworzeniu Obszaru Chronionego Krajobrazu „Obniżenia Rożnowskie”. Nowa forma ochrony obejmuje powierzchnię blisko 2500 hektarów.

Tereny objęte ochroną znajdują się w gminie Maszewo i wyróżniają się przede wszystkim wyjątkowymi walorami przyrodniczymi. To między innymi obniżenia powytopiskowe, dawne torfowiska, enklawy roślinności bagiennej oraz tereny źródliskowe cieków należących do dorzecza Iny.

Tu żyją rzadkie gatunki

„Obniżenia Rożnowskie” to nie tylko krajobraz, ale przede wszystkim miejsce występowania wielu cennych gatunków. Na tym terenie można spotkać między innymi podróżniczka, strumieniówkę, zielonkę, wodnika, orlika krzykliwego, bociana czarnego, bąka, perkozka, perkoza rdzawoszyjego, głowienkę czy błotniaka stawowego.

Teren jest również ważnym miejscem dla płazów. Występują tu między innymi traszka grzebieniasta, kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna oraz żaby brunatne.

Ochroną objęto również źródła i ich otoczenie związane m.in. z Wisełką, Małką, Wiśniówką, Strugą Rożnowską oraz dopływem ze Swojcina. Obszary te mają znaczenie nie tylko dla występujących tam gatunków, ale także dla naturalnej retencji wody i tworzenia korytarzy ekologicznych.

Pierwszy taki przypadek od 20 lat

Utworzenie „Obniżeń Rożnowskich” ma również znaczenie dla całego województwa. Jak podkreślano podczas sesji sejmiku, jest to pierwszy nowy obszar chronionego krajobrazu utworzony na Pomorzu Zachodnim od dwóch dekad.

– Pomorze Zachodnie to cud natury. Cud, który musimy chronić – mówił marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz, podkreślając jednocześnie znaczenie nowych terenów dla ochrony przyrody, turystyki i rekreacji.

Nowy obszar ma także pomóc w zachowaniu naturalnych zdolności retencyjnych terenu. Ma to znaczenie szczególnie w sytuacji coraz częściej występujących okresów suszy.

Pomysł wyszedł od fundacji

Za utworzeniem obszaru stała inicjatywa Fundacji dla Klimatu i Bioróżnorodności. Pomysł został następnie poddany analizie, przeprowadzono również wizje lokalne, a zgromadzone materiały potwierdziły wysokie walory przyrodnicze tego terenu.

Inicjatywę poparły również lokalne i regionalne instytucje. Pozytywnie odniosły się do niej Rada Miejska w Maszewie, Nadleśnictwa Kliniska i Nowogard oraz Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie. Poparcie wyraziła także Zachodniopomorska Rada Działalności Pożytku Publicznego.

Korzyści także dla gminy

Ochrona przyrody może mieć również wymierne znaczenie finansowe. Od 2025 roku obowiązują przepisy, zgodnie z którymi gminy, na terenie których znajdują się obszary prawnie chronione, mogą otrzymywać subwencję ekologiczną. Jej wysokość uzależniona jest między innymi od powierzchni i rodzaju formy ochrony.

Dla gminy Maszewo „Obniżenia Rożnowskie” mogą więc oznaczać nie tylko ochronę cennych terenów, ale również możliwość uzyskania dodatkowych środków.

Co oznacza nowa forma ochrony dla właścicieli gruntów? Przede wszystkim nie oznacza ona odebrania prawa własności ani automatycznego zakazu użytkowania działek. Właściciele nadal mogą korzystać ze swoich nieruchomości, jednak na terenach objętych ochroną mogą obowiązywać określone ograniczenia dotyczące m.in. zabudowy, prac ziemnych, zmiany stosunków wodnych czy likwidacji cennych zadrzewień i terenów wodno-błotnych. Szczególne znaczenie może mieć to dla osób planujących w przyszłości inwestycje na swoich działkach – przed rozpoczęciem takiego przedsięwzięcia konieczne będzie sprawdzenie, jakie zasady obowiązują na konkretnym terenie.

Dla mieszkańców gminy to niewątpliwie ważna zmiana – zarówno z punktu widzenia ochrony przyrody, jak i przyszłego wykorzystania tych terenów dla rekreacji i turystyki.
Darek Religa